હાઈકુ, શેર અને મુક્તકો – સંકલિત

[ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમીના સુપ્રસિદ્ધ મેગેઝીન ‘શબ્દસૃષ્ટિ’ (ઈ.સ. 1984)માંથી સાભાર]

હાઈકુ – રાધેશ્યામ શર્મા

[1]
ભોંઠો હું
નેપકીન સાથે મારો
ચહેરો ધોવા નાંખી દીધો !

[2]
ગાલીચાના વાઘ
નહોરોને તીણા
કરવા ઉંદરોને ગોતે છે.

[3]
તારી આંગળીઓ
મારા હોઠ પર મૂક
વિના વાંસ વાગશે !

[4]
વસંતને કહો
આજે બહાર રહે
હું ય મારા ઘરમાં નથી.

[5]
રાતે સ્લીપરને
સૂતાં મેલીને
પગ સ્વર્ગેનરકે ભમે છે !

શેર અને મુક્તકો – ‘શૂન્ય’ પાલનપુરી

[1]
હું અગર ખોવાઈ જાઉં ખુદબખુદ નિજ ખોજમાં
છે ફક્ત એક જ ખુદા કે જે મને ખોળી શકે

[2]
જુલ્ફ કેરા વળ સમી છે ભાગ્યની ગૂંચો બધી
માત્ર એને યત્ન કેરી કાંસકી ઓળી શકે

[3]
ત્રાસી ગયો છું એટલે એક જ અનુભવે
બીજો ખુદા નિભાવી શકુ એ જિગર નથી

[4]
તારો ને મારો મેળ નહીં ખાય ઓ તબીબ,
મુજને પડી દરદની, તને સારવારની

[5]
કામ દુ:શાસનનું સહેલું થઈ ગયું
વસ્ત્ર ખુદ કાઢી રહી છે દ્રૌપદી

[6]
તમન્નાની જવાની છે, ઉમંગોનો જમાનો છે
બસંતી રંગ-લા’ણી છે, સુગંધીનો ખજાનો છે
ગયો લાગે છે નક્કી, હુસ્ન કેરો કાફલો અહીંથી,
ગુલોના રૂપમાં એનાં જ કદમોનાં નિશાનો છે.

[7]
સમયના ગજથી જેઓ પ્રેમની આવરદા માપે છે
સદા એ ડાઘુઓ પેઠે જીવનનો પંથ કાપે છે
અવસ્થા મંચ બદલે તો ફરક ઝાઝો નથી પડતો
બુઢાપો ગાય છે ગઝલો, જવાની દાદ માગે છે.

[8]
કામ તો મરજીવાનું સારું છે
પણ બહુ રંજ આપનારું છે
મોતી આપ્યાનો હર્ષ છે કિંતુ
મોં હજી પણ અમારું ખારું છે.